چاپ خبر

دوشنبه 14 تیر 1389

	تصویب اصلاحیه فصل سوم آیین‌نامه اجرایی توسط آیت‌الله لاریجانی؛ مرخصی زندانیان منوط به کسب امتیازات لازم و دریافت گواهی شد

فصل سوم: مرخصي زندانيان

‌ماده‌٢١٣ـ به منظور کمک به تحکيم مباني و روابط خانوادگي و اجتماعي زندانيان، رفع مشکلات ضروري فردي، خانوادگي و قضائي، بازتواني اجتماعي و فراهم نمودن زمينه بازگشت مجدد به جامعه و همچنين مشارکت فعال در برنامه‌هاي اصلاحي، تربيتي، فرهنگي و ورزشي، حرفه‌آموزي و اشتغال، به زندانيان در چهارچوب مواد مربوط به اين فصل مرخصي اعطاء مي‌گردد.

‌تبصره ـ اعطاي مرخصي به زندانيان به عنوان يک حق تلقي نمي‌گردد و برخورداري از آن موکول به رعايت مقررات زندان و کسب امتيازات لازم مي‌باشد.

ماده‌٢١٤ـ شرايط اعطاي مرخصي:

‌الف) محکومين به حبس تا ‌١٥ سال بايد حداقل ‌يک ‌ششم‌ از مدت حبس و محکومين بيش از ‌١٥ سال و حبس ابد حداقل سه سال از مدت محکوميت خود را سپري کرده باشند. محکوميني که داراي سابقه محکوميت در جرائم عمدي باشند، به ازاي هر سابقه محکوميت يک ماه به نصاب مذکور اضافه مي‌شود.

‌ب) محکوميني که به لحاظ عدم پرداخت جزاي نقدي يا عدم تأديه محکوميت مالي (موضوع مادتين ‌١ و ‌٢ قانون نحوه اجراي محکوميت‌هاي مالي) و يا هر دو در زندان بسر مي‌برند، در صورتي که حداقل يک ماه بابت محکوميت مذکور تحمل حبس نموده باشند.

‌ج) کسب حداقل ‌٢٠٠ امتياز براي هر نوبت مرخصي با توجه به معيارهاي زير:

‌١ـ رعايت مقررات و امور انضباطي در زندان در هر ماه ‌١٠ امتياز

‌٢ـ همکاري در برقراري نظم و انضباط و پيشگيري از تخلفات داخلي در هر ماه ‌٢٠ امتياز

‌٣ـ همکاري در انجام فعاليت‌هاي فرهنگي در هر ماه ‌١٠ امتياز

‌٤ـ اهتمام به شرکت در نماز جماعت و ساير مراسم مذهبي، در هر ماه ‌٣٠ امتياز

‌٥ ـ شرکت در برنامه‌هاي مربوط به تلاوت، آموزش روخواني، ترجمه، درک مفاهيم، حفظ قرآن يا نهج‌البلاغه، اخلاق و عقايد، هر برنامه در هر ماه ‌٢٠ امتياز

‌٦ ـ قبولي در آزمون دوره‌هاي مربوط به روخواني، ترجمه، درک مفاهيم و حفظ قرآن يا نهج‌البلاغه، اخلاق و عقايد، هر دوره ‌٣٠ امتياز

‌٧ـ شرکت در دوره احکام سطح ‌١ و ‌٢ هر کدام در هر ماه ‌١٠ امتياز

‌٨ ـ قبولي در آزمون احکام سطح ‌١و ‌٢ هر يک ‌٣٠ امتياز

‌٩ـ شرکت در هر دوره کتابخواني ‌٢٠ امتياز

‌١٠ـ حفظ قرآن به ازاء هر جزء ‌٢٠٠ امتياز

‌١١ـ انتخاب در جشنواره قرآني شهرستان، استان و يا کشور و يا کسب رتبه در آن، هر کدام ‌١٠٠ امتياز

‌١٢‌ـ اشتغال به تحصيل در هر يک از مقاطع تحصيلي هر ماه ‌٢٠ امتياز

‌١٣ـ قبولي در هر دوره تحصيلي ‌٣٠ امتياز

‌١٤ـ شرکت در کلاس‌هاي فرهنگي، هنري و ورزشي در هر ماه ‌٢٠ امتياز

‌١٥ـ شرکت در هر يک از دوره‌هاي تربيت معلم، آموزشياري يا مربيگري درون زندان ‌١٠ امتياز

‌١٦ـ اخذ گواهي در هر يک از دوره‌هاي تربيت معلم، آموزشياري يا مربيگري ‌٣٠ امتياز

‌١٧ـ تدريس در هر يک از امور آموزشي، فرهنگي و ورزشي در هر ماه ‌٢٠ امتياز

‌١٨ـ کسب رتبه در هر يک از جشنواره‌هاي فرهنگي، هنري يا مسابقات ورزشي اعم از شهرستان، استان يا کشور ‌٣٠ امتياز

‌١٩ـ پذيرش در دانشگاه ‌٥٠ امتياز

‌٢٠ـ شرکت در کلاس‌هاي فني و حرفه‌اي در هر ماه ‌١٠ امتياز

‌٢١ـ اخذ گواهي فني و حرفه‌اي در هر رشته ‌٥٠ امتياز

‌٢٢‌ـ اشتغال به کار در کارگاه‌ها و انجام امور خدماتي داخل زندان در هر ماه ‌٤٠ امتياز

‌٢٣ـ شرکت در دوره مهارت‌هاي اساسي زندگي هر مهارت ‌٥ امتياز حداکثر ‌٥٠ امتياز

‌٢٤ـ اخذ گواهي مربوط به مهارت‌هاي اساسي زندگي هر مهارت ‌١٠ امتياز حداکثر ‌١٠٠ امتياز

‌٢٥ـ شرکت در جلسات و کلاسهاي مشاوره و روان درماني هر ماه ‌٢٠ امتياز

‌٢٦ـ ترک کامل اعتياد به تائيد بهداري زندان ‌٢٠٠ امتياز

‌٢٧ـ پرداخت جزاي نقدي به ازاء يک‌درصد از مبلغ جريمه ‌٥ امتياز

‌٢٨ـ اخذ رضايت شاکي يا شاکيان حداکثر ‌٢٠٠ امتياز(در صورت تعدد شکات ميزان امتيازات به تعداد آنها تقسيم خواهد شد.)

‌٢٩ـ ساير اقدامات و فعاليت‌هاي پيش‌بيني نشده در اين بند به تشخيص شوراي طبقه‌بندي ‌١٠٠ امتياز

‌تبصره‌١ـ تحصيل هر يک از امتيازات مذکور حسب مورد، منوط به اخذ گواهي از سوي واحدهاي ذيربط و تائيد رئيس زندان مي‌باشد.

‌تبصره‌٢ـ محکومين ذکور داراي بيش از ‌٦٠ سال و اناث بيش از ‌٥٥ سال و همچنين زنان سرپرست خانوار (براساس گواهي مستند) و مادران داراي فرزند کمتر از ده سال و يا افراد داراي سابقه ايثارگري، با کسب حداقل ‌١٥٠ امتياز با رعايت ساير شرايط از مرخصي بهره‌مند مي‌گردند.

‌تبصره‌٣ـ محکومين داراي حبس بيش از ‌١٠ سال هرگاه با تلاش فوق‌العاده موفق به کسب ‌١٠٠٠ امتياز گردند به شرط تحمل حداقل يک سال حبس از مرخصي بهره‌مند خواهند شد.

‌تبصره‌٤ـ کليه محکومين به استثناي مشمولين ماده ‌٢٢١ در صورت ازدواج يا فوت يکي از بستگان درجه يک آنان (پدر، مادر، فرزند، همسر، برادر، خواهر) بدون لحاظ شرايط مذکور در اين ماده از يک نوبت مرخصي بهره‌مند مي‌گردند.

ماده‌٢١٥ـ ميزان مرخصي:

لف ـ به محکومين حبس جرائم غيرعمدي و محکوميني که صرفاً به دليل عدم پرداخت جزاي نقدي، ديه و يا محکوميت‌هاي مالي غيرکيفري در زندان نگهداري مي‌شوند در صورت کسب امتيازات لازم به ازاي هر دو ماه، سه تا پنج روز مرخصي تشويقي اعطاء مي‌گردد.

‌ب ـ به محکومين ساير جرائم که امتيازات لازم را کسب نمايند در صورت فقدان سابقه محکوميت در جرائم عمدي به ازاي هر سه ماه و در صورت وجود سابقه محکوميت در جرائم عمدي به ازاي هر چهار ماه، سه تا پنج روز مرخصي تشويقي اعطاء مي‌گردد.

‌ج ـ زنان سرپرست خانوار و مادران داراي فرزند کمتر از ده سال در صورت کسب امتيازات لازم و فقدان سابقه عمدي محکوميت به ازاي هر دو ماه سه تا پنج روز مرخصي تشويقي اعطاء مي‌گردد.

‌د ـ کسب امتياز بيشتر از سقف تعيين شده، موجب تمديد مرخصي تشويقي براي زندانيان محکوم در پايان هر دوره مرخصي خواهد بود. تعيين مدت تمديد مرخصي به عهده شوراي طبقه‌بندي بوده و در هر صورت نبايد اين مدت بيشتر از سقف مرخصي در هر دوره باشد.

‌ه‍ ـ چنانچه فاصله محل سکونت زنداني تا محل تحمل کيفر وي بيش از صد کيلومتر باشد، به تشخيص شوراي طبقه‌بندي و به تناسب فاصله راه بين يک تا چهار روز براي اياب‌وذهاب به مدت مرخصي افزوده خواهد شد.

ماده‌٢١٦ـ محکوميني که بنا به تشخيص پزشک زندان نياز به بستري شدن در مراکز درماني خارج از زندان را دارند بدون در نظر گرفتن شرايط مذکور در ماده ‌٢١٤ مي‌توانند براي يک دوره معالجه، جهت بستري‌شدن از مرخصي استفاده نمايند و در صورت نياز به ادامه بستري بيش از يک ماه بنا به تشخيص بيمارستان و تائيد پزشکي قانوني قابل تمديد است در اين صورت بايد تاريخ و محل بستري مشخص گردد تا در صورت لزوم از طرف يگان حفاظت زندان بازديد و سرکشي بعمل آيد.

ماده‌٢١٧ـ اعطاي مرخصي به محکومين، موکول به تصويب شوراي طبقه‌بندي زندان و اخذ تأمين مناسب توسط مقام قضايي مربوطه مي‌باشد. اخذ تأمين و اقدامات مربوط به آن با التفات به رأي وحدت رويه شماره ‌٦٨٠ مورخ ‌٢٥ / ‌٥ / ‌١٣٨٤ هيأت عمومي ديوان عالي کشور از هر حيث تابع احکام مربوط به قرارهاي تأمين در قانون آئين دادرسي کيفري مي‌باشد.

‌تبصره ـ تأمين مأخوذه براي اعطاء مرخصي محکومين، حسب مورد پس از تفهيم به زنداني يا وثيقه‌گذار و يا کفيل براي مرخصي‌هاي بعدي نيز داراي اعتبار بوده و ملاک عمل مي‌باشد.

ماده‌٢١٨ـ دادستان محل و يا رئيس حوزه قضايي بخش که عهده‌دار وظايف دادستان مي‌باشد مي‌توانند با رعايت شرايط پيش‌بيني شده در اين فصل با اخذ تأمين مناسب رأساً نسبت به اعطاي مرخصي اقدام نمايند.

ماده‌٢١٩ـ شوراي طبقه‌بندي موظف است ضمن بررسي پرونده شخصيت رفتاري محکومين، چنانچه باقيمانده حبس آنها حداکثر معادل ‌يک‌ دهم‌ کل محکوميت آنان بوده مشروط بر اينکه مدت مزبور از شش ماه تجاوز ننمايد، با در نظر گرفتن وضعيت جسماني يا معيشت خانواده، اصلاح‌پذيري، شخصيت محکوم و لحاظ امتيازات مکتسبه و در صورت استحقاق با اخذ تعهد کتبي و بدون اخذ تامين نسبت به اعطاي مرخصي به‌آنان اقدام نمايد.

ماده‌٢٢٠ـ در مواقع اضطراري و بروز حوادث غيرمترقبه متهمين و محکوميني (که واجد شرايط اعطاي مرخصي نمي‌باشند) مي‌توانند بنا به تشخيص شوراي طبقه‌بندي و موافقت قاضي مجري حکم يا رئيس حوزه قضايي و يا مقام بازداشت‌کننده حداکثر به‌مدت ‌١٢ ساعت در روز به صورت تحت‌الحفظ به مرخصي اعزام گردند.

ماده‌٢٢١ـ مستثنيات اعطاي مرخصي:

محکومين زير از شمول اعطاي مرخصي مستثني مي‌باشند:

‌الف ـ محکومين جرائم سرقت مسلحانه و يا مقرون به آزار، ربودن مال ديگري از طريق کيف‌زني، جاسوسي، اقدام عليه امنيت کشور، آدم‌ربائي، جرائم باندي و سازمان يافته، تجاوز به عنف، دائرکردن مراکز فساد و فحشاء، اسيدپاشي، اخلال در نظام اقتصادي، ورود، توليد، توزيع و فروش مشروبات الکلي، قاچاق مسلحانه و يا عمده مواد مخدر و روانگردان‌ها.

ب ـ محکومين داراي سه سابقه محکوميت به ارتکاب همان جرم.

‌ج ـ محکوميني که به شرارت مشهورند.

‌د ـ محکومين به قصاص و اعدام.

‌تبصره‌١ـ منظور از قاچاق عمده مواد مخدر و روانگردان‌ها مواردي است که مجازات قانوني جرم حبس ابد يا اعدام باشد.

‌تبصره‌٢ـ اعطاي مرخصي به محکومين جرائم سرقت در ايام نوروز ممنوع مي‌باشد.

ماده‌٢٢٢ـ محکومين مذکور در ماده فوق به جز محکومين به قصاص و اعدام در صورت کسب امتيازات مندرج در ماده ‌٢١٤ و پس از تحمل ‌٢/ ‌١ (يک‌دوم) از مدت محکوميت خود با تائيد دادستان مربوط مي‌توانند از مرخصي استفاده نمايند.

تبصره ـ مدت تحمل اوليه در مورد محکومين به حبس ابدي که مشمول ماده ‌٢٢١ مي‌باشند معادل ‌١٠ سال خواهد بود.

ماده‌٢٢٣ـ چنانچه زندانيان مشمول ماده ‌٢٢١ و نيز محکومين حبسهاي بيش از ده سال به مرخصي اعزام شوند لازم است مراتب حسب مورد توسط مقام اعطاءکننده مرخصي، به يگانهاي انتظامي مربوطه اعلام تا به نحو مقتضي تحت مراقبت و نظارت قرار گيرند.

ماده‌٢٢٤ـ زندانيان محکومي که به هر دليل واجد شرايط لازم براي برخورداري از مرخصي نباشند در مواقع اضطراري و يا خاص به پيشنهاد شوراي طبقه‌بندي و موافقت دادستان محل مي‌توانند از يک نوبت مرخصي بهره‌مند شوند.

ماده‌٢٢٥ـ مدت مرخصي زندانيان جزء مدت محکوميت آنان محسوب گرديده، ليکن در صورت غيبت، ايام غيبت جزء مدت محکوميت احتساب نمي‌گردد و چنانچه زنداني پس از اعطاي مرخصي غيبت نمايد علاوه بر مجازات قانوني براي بار اول به مدت ‌٦ ماه و براي بار دوم يک سال و براي نوبت سوم تا پايان مدت محکوميت از مرخصي محروم خواهد شد و در صورتي که زنداني پس از پايان مرخصي به زندان مراجعت ننمايد و توسط مأمورين دستگير و تحويل زندان شود تا پايان مدت محکوميت از مرخصي محروم خواهد شد.

تبصره ـ چنانچه غيبت زنداني به تائيد دادستان محل، رئيس حوزه قضايي بخش که عهده‌دار وظايف دادستان مي‌باشد و يا شوراي طبقه‌بندي، موجه تشخيص داده شود، زنداني غائب از مرخصي مشمول حکم اين ماده نخواهد بود.

ماده‌٢٢٦ـ زندانياني که در حين مرخصي و يا اشتغال خارج از زندان مرتکب جرم عمدي مي‌شوند، براي بار اول تا يک سال و براي بار دوم تا دو سال و براي بار سوم تا سه سال از مرخصي محروم خواهند شد.

ماده‌٢٢٧ـ دادستان يا شوراي طبقه‌بندي مي‌توانند براي زندانياني که به مرخصي اعزام مي‌شوند تکاليفي از قبيل معرفي نوبه‌اي به مراجع انتظامي، عدم حضور در برخي از اماکن در حين مرخصي مقرر دارد و چنانچه زندنيان دستورات صادره را رعايت ننمايند، باقيمانده مرخصي آنان ملغي و از يک نوبت مرخصي بعدي محروم خواهند شد.

ماده‌٢٢٨ـ چنانچه زنداني در خاتمه مدت مرخصي به زندان مراجعه ننمايد، رئيس زندان بايد ضمن اقدام لازم براي دستگيري زنداني و عودت وي به زندان مراتب غيبت را بلافاصله براي تشريفات مربوط به ضبط تأمين مأخوذه به مقام قضايي مربوط اعلام نمايد. مقام قضايي ذيربط نيز بايد نتيجه اقدامات مربوط به ضبط تأمين مأخوذه را براي درج در پرونده به زندان منعکس نمايد.

ماده‌٢٢٩ـ دستورالعملهاي اجرائي اين فصل توسط رئيس سازمان زندانها تهيه و ابلاغ مي‌گردد.

اصلاحيه فصل سوم از بخش سوم آئين‌نامه اجرايي سازمان زندان‌ها و اقدامات تاميني و تربيتي کشور مشتمل بر (‌١٧) ماده و (‌١٠) تبصره در اجراي ماده ‌٩ قانون تبديل شوراي سرپرستي زندان‌ها به سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي کشور مصوب ‌١٣٦٤ در تاريخ ‌٢١ / ‌٢ / ‌١٣٨٩ به تصويب رئيس قوه قضائيه رسيد و از تاريخ ‌١ / ‌٤ / ‌١٣٨٩ لازم‌الاجراء مي‌باشد. همچنين کليه آئين‌نامه‌ها، بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌هاي مغاير با اين اصلاحيه از تاريخ لازم‌الاجرا شدن آن لغو مي‌گردد.